Dostępność cyfrowa
Deklaracja dostępności: zakres i osoba podpisująca
Co zawiera deklaracja dostępności, kto ją podpisuje w placówce publicznej i do kiedy wymaga corocznej aktualizacji.
Deklaracja dostępności to dokument obowiązkowy dla każdego podmiotu publicznego prowadzącego stronę internetową lub aplikację mobilną. Obowiązek wynika z ustawy z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Szkoła, przedszkole, żłobek, biblioteka i inna jednostka samorządu podlegają temu obowiązkowi bez względu na liczbę uczniów, pracowników czy budżet placówki. Dokument towarzyszy stronie od dnia jej uruchomienia i pozostaje aktywny przez cały okres jej funkcjonowania.
Co zawiera deklaracja dostępności
Deklaracja opisuje aktualny stan dostępności cyfrowej danej strony internetowej lub aplikacji mobilnej. Jej treść wyznaczają dwa źródła. Art. 10 ust. 3 ustawy odsyła do wzoru z decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2018/1523, a art. 10 ust. 4 dokłada dziesięć elementów krajowych. Razem daje to 16 punktów do sprawdzenia, z których jeden, link do deklaracji aplikacji mobilnej, dotyczy tylko podmiotów mających aplikację.
Ze wzoru unijnego, sekcja 1:
- nazwa podmiotu i zakres: której strony lub aplikacji deklaracja dotyczy
- status zgodności: pełna, częściowa albo niezgodność
- treści niedostępne i powód ich niedostępności
- data sporządzenia deklaracji i metoda jej przygotowania
- informacje zwrotne i dane kontaktowe
- postępowanie odwoławcze
Z art. 10 ust. 4 ustawy:
- data publikacji strony
- data ostatniej istotnej aktualizacji strony
- informacja o sposobie dokonania oceny dostępności cyfrowej
- adres siedziby i dane kontaktowe osoby wyznaczonej do spraw dostępności
- skróty klawiszowe dostępne na stronie
- dostępność architektoniczna siedziby
- dostęp do tłumacza języka migowego online albo informacja o jego braku
- link do deklaracji aplikacji mobilnej, jeżeli podmiot ją ma
- informacja o możliwości zgłoszenia braku dostępności
- link do strony Rzecznika Praw Obywatelskich
Pełna lista w jednym miejscu, do sprawdzenia własnej deklaracji punkt po punkcie.
Kto podpisuje deklarację
Odpowiedzialność za treść i publikację deklaracji spoczywa na podmiocie publicznym jako całości. W praktyce dokument zatwierdza osoba kierująca jednostką: dyrektor szkoły, przedszkola lub żłobka, kierownik biblioteki albo innej instytucji kultury.
Odpowiedzialność za deklarację nie przechodzi na firmę realizującą stronę internetową ani na pracownika technicznego publikującego treści.
Podpis osoby kierującej placówką potwierdza zgodność treści deklaracji ze stanem faktycznym serwisu. Oznacza to, że przed złożeniem podpisu trzeba znać rzeczywisty stan dostępności, a nie tylko deklarację wykonawcy.
Termin przeglądu i aktualizacji
Ustawa nakłada dwa obowiązki, nie jeden. Pierwszy jest kalendarzowy: przegląd i aktualizacja deklaracji do 31 marca każdego roku. Drugi nie ma daty: aktualizacja następuje niezwłocznie za każdym razem, gdy strona podlega zmianom mogącym mieć wpływ na jej dostępność cyfrową.
Oznacza to, że przebudowa serwisu, zmiana wykonawcy albo dodanie nowej funkcji uruchamiają obowiązek aktualizacji od razu, a nie przy najbliższym marcu. Sam przegląd obejmuje weryfikację wykazu treści niedostępnych, aktualność danych kontaktowych oraz zgodność opisanego stanu ze stroną w jej bieżącej wersji.
Cztery momenty, w których deklaracja wymaga uwagi. Sztywną datę ma tylko coroczny przegląd; pozostałe uruchamiają się same, gdy zmienia się serwis.
Przy budowie nowego serwisu deklaracja powstaje razem z nim, na podstawie stanu faktycznego, a nie po fakcie. Zakres takiego zamówienia dla szkoły, przedszkola czy biblioteki opisuje oferta dla placówek.
Konsekwencje braku deklaracji lub błędów w jej treści
Ustawa przewiduje kary finansowe za uchybienia związane z deklaracją i samą dostępnością serwisu. Kara ma charakter warunkowy, bo w każdym przypadku wymaga stwierdzenia tego samego uchybienia w kolejnych monitorowaniach. Monitorowanie odbywa się raz w roku, więc od pierwszego stwierdzenia uchybienia do kary mija co najmniej rok, a przy karze do 10 000 zł co najmniej dwa lata.
| Uchybienie | Górna granica kary | Warunek nałożenia |
|---|---|---|
| Brak deklaracji albo brak wymaganych w niej elementów | 5 000 zł | wykazanie w dwóch kolejnych monitorowaniach |
| Brak dostępności strony podmiotowej BIP oraz wymaganych elementów serwisu | 5 000 zł | wykazanie w dwóch kolejnych monitorowaniach |
| Nieuzasadnione i uporczywe niezapewnianie dostępności cyfrowej | 10 000 zł | brak poprawy w trzech kolejnych monitorowaniach oraz rosnąca liczba uzasadnionych skarg |
Kwoty są górną granicą, a nie stawką naliczaną automatycznie. Warto zwrócić uwagę na ostatni wiersz: przy najwyższej karze ustawa wymaga wystąpienia obu przesłanek jednocześnie, a nie samego wyniku monitorowania. Sama liczba monitorowań, bez rosnącej liczby uzasadnionych skarg, nie wypełnia definicji uporczywości.